|
|
|
|
|
|
|
Gebruikersgemak |
Betrouwbaarheid |
Kosten
|
Hormonaal >>>>
Hormoonspiraaltje
Wat is het? -
Het hormoonspiraaltje wordt in de baarmoeder geplaatst. Het geeft daar 5 jaar lang hormonen af. Het is een klein, plastic, T-vormig voorwerp van +/- 3 x 3 cm. Aan de verticale 'poot' zit een staafje dat een beetje hormoon bevat. Onder aan het spiraaltje zitten twee draadjes, die uit de baarmoedermond hangen.

Voor wie is het? -
Voor vrouwen
die een aantal jaar niet zwanger willen worden
met pijnlijke menstruatie
met extreem veel bloedverlies
met overgangsklachten
die het niet erg vinden om 'iets' in de baarmoeder te hebben
Het is NIET voor jonge meisjes die lichamelijk nog niet helemaal volwassen zijn. Bij hen plaatsen artsen in principe geen spiraaltjes.
Hoe werkt het? - 
Het hormoonstaafje aan het spiraaltje geeft dagelijks kleine hoeveelheden van het hormoon levonorgestrel af in de baarmoederholte. Daar voorkomt het op 3 manieren een bevruchting:
1. Het maakt het slijm in de baarmoederhals taaier en dikker, zodat zaadcellen daar niet door kunnen en dus de eicel niet kunnen bereiken.
2. Het hormoon zorgt ervoor dat er geen baarmoederslijmvlies meer opgebouwd wordt, zodat het ongeschikt is voor innesteling.
3. Het onderdrukt de eisprong bij sommige vrouwen. Het hormoon werkt vooral op de baarmoederhals. De meeste vrouwen hebben daarom nog wel een eisprong.
4. Het spiraaltje zelf maakt het baarmoederslijmvlies ook ongeschikt voor innesteling.
 Weinig hormonen in hormoonspiraaltje
De hoeveelheid hormoon die in het bloed komt is 100 keer minder dan bij de pil, omdat de hormonen direct door de baarmoeder worden opgenomen. 
 
Wat moet je doen? - 
1. (Huis)arts. Je hebt een informatief gesprek met een arts. Die verwijst je in de meeste gevallen door naar de gynaecoloog.
2. De gynaecoloog onderzoekt inwendig of er in jouw baarmoeder een spiraaltje past en of je geen infecties of ontstekingen aan vagina of baarmoeder hebt.
3. Inbrengen door gynaecoloog. 7 dagen na de menstruatie of 8 weken na de bevalling wordt het in de baarmoeder plaatst. Het inbrengen duurt een paar minuten. Het beste kun je hiervoor een hele dag vrij nemen, vooral als je nog geen kinderen gebaard hebt.
4. Controle. Na ongeveer 6 weken moet je terugkomen voor controle. Verder kun je zelf regelmatig controleren of het spiraaltje er nog zit. Je voelt dan met een vinger in de vagina of de twee draadjes nog uit de baarmoedermond komen.
5. Verwijderen. Alleen een arts kan het spiraaltje verwijderen. Hij doet dat door voorzichtig aan de draadjes te trekken. Trek nooit zelf aan de draadjes.
 Hoe gaat het inbrengen?
Je ligt op een onderzoekstafel met de benen in beugels. De arts brengt een eendenbek in de vagina, zodat hij de baarmoedermond goed kan zien. Dan maakt hij de vagina goed schoon. Vervolgens brengt hij via een dun buisje het spiraaltje in de baarmoeder. Dit is vaak onaangenaam en pijnlijk, vooral voor vrouwen die nog geen kinderen hebben gebaard. Je kunt daarvoor plaatselijk verdoofd worden. Daarna knipt de arts de draadjes aan het uiteinde van het spiraaltje af op 1,5 cm van de baarmoedermond en is alles klaar.
Klachten na inbrengen
De eerste dag kun je je duizelig en niet lekker voelen. Ook kun je last hebben van kramp in de onderbuik. 
Is het makkelijk? - 
Ja. Als het spiraaltje eenmaal geplaatst is, merk je er niets meer van als het goed is.
Hoe lang werkt het? - 
5 jaar werkt het hormoonspiraaltje. Daarna moet het worden vervangen. Zodra het hormoonspiraaltje geplaatst is, biedt het bescherming tegen zwangerschap.
Is het betrouwbaar? -
Theorie & praktijk: 0,1 - 0,2% wordt zwanger.
In hun 1e jaar worden 1 tot 2 van de 1000 vrouwen toch zwanger. De jaren daarna neemt de kans op zwangerschap steeds verder af, tot minder dan 0,1%.
Na hoeveel tijd weer vruchtbaar?
Direct nadat de arts het spiraaltje heeft verwijderd, ben je in principe weer vruchtbaar. Na verwijdering komt binnen 6 maanden je "oude" cyclus en het bijbehorende menstruatiepatroon weer op gang.
In de praktijk kan het een tijdje duren voordat je zwanger raakt, vooral als je vóór het gebruik van het spiraaltje onregelmatig menstrueerde. Uit onderzoek blijkt dat na verwijdering 79% van de vrouwen binnen een jaar zwanger is en 87% binnen 2 jaar.
Invloed op menstruatie?
Ja.
minder bloedverlies
kortere of geen menstruaties
onregelmatig, druppelsgewijs bloedverlies. Dit heeft 20% van de vrouwen in de 1e maanden. Meestal vermindert de hoeveelheid en frequentie van het bloedverlies geleidelijk
een paar dagen per maand bloedverlies. Dit hebben de meeste vrouwen na 3 tot 6 maanden
2 dagen per maand licht bloedverlies. Dit heeft 75% van de vrouwen na 1 jaar. 20% heeft dan helemaal geen bloedverlies meer. Als je niet meer menstrueert, betekent dat vrijwel nooit dat je zwanger bent
Het is niet mogelijk je menstruaties te regelen of uit te stellen met het hormoonspiraaltje.
Waar koop je het? - 
Bij de apotheek, op recept van een arts.
Wat kost het? - 
| 290 euro voor 5 jaar: |
| Onderzoek + informerend gesprek met arts | 40.- |
| Plaatsing | ca. 51.- |
| Spiraaltje zelf | 130.- |
| Controles | 40.- |
| TOTAAL | 290.- |
Sommige ziektekostenverzekeraars vergoeden het hormoonspiraaltje geheel of gedeeltelijk.
Voordelen - 
+ Heel betrouwbaar
+ Niet duur
+ De normale cyclus wordt niet verstoord, omdat er weinig hormoon in het bloed terechtkomt
+ Menstruaties zijn korter
+ Menstruaties zijn minder pijnlijk
+ 80% minder bloedverlies
+ Je hoeft 5 jaar lang niet meer aan je anticonceptie te denken
+ Het werkt direct na plaatsing
+ Bij 20% van de vrouwen blijft de menstruatie na een jaar helemaal weg
+ Je kunt het spiraaltje laten verwijderen wanneer je wilt
+ Na verwijdering ben je direct weer vruchtbaar
+ Weinig bijwerkingen
+ Weinig invloed op je zin in seks
Nadelen - 
- Niet geschikt voor jonge meisjes
- Het inbrengen kan pijnlijk zijn en het inwendig onderzoek vervelend
- Na plaatsing kun je je duizelig of niet lekker voelen en buikkrampen hebben
- Geen tampons gebruiken in de 1e week
- 20% van de vrouwen heeft last van onregelmatig, druppelend bloedverlies in de 1e maanden tot 1 jaar na het inbrengen
- In de 1e maanden hebben sommige vrouwen last van hoofd-, buik- en rugklachten, pijnlijke borsten, stemmingsveranderingen of huidproblemen. Dat gaat meestal na 3 tot 6 maanden weer over
- Soms (3-5%) wordt het spiraaltje afgestoten door het lichaam. De kans dat dit gebeurt, is het grootst in de 1e maanden na plaatsing
- Sommige vrouwen hebben pijn bij het vrijen
- Sommige partners voelen de draadjes van het spiraaltje prikken tijdens de geslachtsgemeenschap
- Je moet zelf regelmatig controleren of het spiraaltje er nog zit
- Het verwijderen van het spiraaltje kan opnieuw pijnlijk zijn
- Het beschermt niet direct tegen zwangerschap
Meer informatie
Huisarts
http://www.mirena.nl
Bijsluiter hormoonspiraaltje [488 kB, pdf-formaat]
Farmacotherapeutisch Kompas, p.564
Sitsen e.a. (1996), Farmacologie, p.209
Wat vinden anderen?
Wissel je ervaringen met het hormoonspiraaltje uit op het forum. Lees daar ook wat anderen van het hormoonspiraaltje vinden.
|
|
|
|